De Verenigde Staten verplaatsen een tweede vliegdekschipgroep naar het Midden-Oosten. Het gaat om de USS Gerald R. Ford, het grootste vliegdekschip ter wereld, dat tot nu toe in het Caribisch gebied opereerde. Amerikaanse media meldden dat de Ford en begeleidende schepen richting de regio vertrekken, en dat de bemanning donderdag is geïnformeerd over de nieuwe opdracht.

Volgens berichten is de stap bedoeld om de druk op Iran te vergroten, terwijl de onderhandelingen over het Iraanse atoomprogramma de komende week worden hervat. De Amerikaanse president Donald Trump heeft de afgelopen dagen opnieuw hard uitgehaald naar Teheran en gewaarschuwd voor militaire stappen als er niet snel een akkoord komt.

Extra slagkracht in de regio

In de regio is al een andere Amerikaanse vliegdekschipgroep aanwezig: de USS Abraham Lincoln ligt al meer dan twee weken in het gebied, samen met begeleidende marineschepen. Met de komst van de USS Gerald R. Ford groeit de Amerikaanse slagkracht aanzienlijk.

De Ford kan een grote luchtmacht aan boord meenemen, met tientallen toestellen, helikopters en ondersteuning voor langdurige operaties. In berichtgeving wordt ook gewezen op de omvang van de bemanning, die uit duizenden militairen bestaat. Door twee vliegdekschepen in en rond het Midden-Oosten te positioneren, kan de VS sneller opschalen als de situatie escaleert, maar het is ook een duidelijk signaal richting Iran dat Washington desnoods bereid is om militair druk te zetten.

Onderhandelingen over atoomprogramma en bredere eisen

De gesprekken tussen de VS en Iran draaien in de kern om het voorkomen dat Iran een kernwapen kan ontwikkelen. Iran wil op zijn beurt verlichting van economische sancties. Tegelijk is er onenigheid over wat er precies op tafel ligt.

Amerikaanse officials en media geven aan dat Washington naast afspraken over het nucleaire programma óók beperkingen wil rond het Iraanse raketprogramma en de Iraanse steun aan gewapende groepen in de regio. Teheran houdt juist vol dat er alleen over het nucleaire dossier wordt gesproken. De kloof tussen beide posities is daarmee groot, zeker nu beide landen de onderhandelingen ingaan met stevige drukmiddelen: Iran met regionale invloed, de VS met militaire aanwezigheid.

In recente analyses wordt daarnaast gewezen op de rol van bemiddelaars in de regio. Oman geldt als belangrijke schakel bij indirecte gesprekken. Ook speelt de bredere regionale situatie mee, waaronder de spanningen rond Israël en gewapende groeperingen in het Midden-Oosten.

Trump zet deadline en dreigt met actie

Trump heeft de afgelopen week herhaald dat hij snel resultaat wil. In uitlatingen tegenover Amerikaanse media gaf hij aan dat er een deal moet komen, en dat Iran anders rekening moet houden met harde maatregelen. Hij verwees daarbij ook naar eerdere aanvallen op Iraanse nucleaire locaties in 2025.

Wat de inzet van de USS Gerald R. Ford precies betekent voor het verloop van de onderhandelingen is lastig te voorspellen. Voorstanders van deze strategie stellen dat extra druk de kans op een deal vergroot. Critici vrezen juist dat een grotere militaire concentratie het risico op incidenten verhoogt, zeker in een regio waar spanningen snel kunnen oplopen.

Voorlopig lijken diplomatie en militaire spierballentaal naast elkaar te bestaan: de VS zet zichtbaar extra middelen klaar, terwijl er achter de schermen wordt gewerkt aan een nieuwe onderhandelingsronde.