NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte en de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio hebben elkaar in München ontmoet aan de randen van de Munich Security Conference. Over de inhoud van het gesprek is geen uitgebreid gezamenlijk verslag gepubliceerd, maar uit publieke uitspraken van beide kanten komt een duidelijke lijn naar voren: Washington wil dat Europese landen sneller en structureel meer verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen verdediging, terwijl Rutte dat juist presenteert als een manier om de Verenigde Staten stevig aan boord te houden binnen de NAVO.

De ontmoeting vond plaats in een periode waarin Europese regeringen openlijk worstelen met vragen over de betrouwbaarheid van de Amerikaanse koers op langere termijn. In München probeerde Rubio dat onbehagen deels weg te nemen met een boodschap van verbondenheid, maar hij koppelde die tegelijk aan kritiek en voorwaarden.

Meer Europese verantwoordelijkheid binnen NAVO

Rutte zei in München dat NAVO-bondgenoten het erover eens zijn dat de Verenigde Staten, Europese landen en Canada als alliantie bij elkaar moeten blijven. Tegelijkertijd benadrukte hij dat Europa “meer Europees geleid” moet worden: Europese landen zouden meer verantwoordelijkheid moeten dragen voor de collectieve verdediging, onder meer via hogere defensie-uitgaven.

In diezelfde lijn verwacht Rutte dat Rubio Europese landen blijft aansporen om die rol te vergroten. Volgens Rutte helpt dat juist om de Verenigde Staten “nog sterker verankerd” te houden binnen de NAVO. Het idee daarachter is dat een al jarenlang terugkerend punt van wrijving in Washington – het verschil tussen Amerikaanse en Europese defensie-inspanningen – kleiner wordt als Europese landen versneld investeren.

Rubio: samenwerking blijft, maar Europa moet koers wijzigen

Rubio sprak in München ook het bredere publiek toe. Hij benadrukte dat de Verenigde Staten de band met Europa niet willen loslaten en dat beide kanten bij elkaar horen, maar hij voegde eraan toe dat Europese leiders volgens hem in de afgelopen jaren belangrijke fouten hebben gemaakt en dat er een koerswijziging nodig is. In meerdere analyses werd die boodschap gezien als een relatief verzoenlijke toon vergeleken met eerdere, hardere Amerikaanse optredens op hetzelfde podium, al werd ook opgemerkt dat Rubio weinig concrete toezeggingen deed over de verdere koers.

In zijn publieke communicatie rond ontmoetingen in München legde Rubio daarnaast nadruk op het belang van hogere defensie-uitgaven door NAVO-bondgenoten. Dat sluit aan bij het Amerikaanse standpunt dat Europese landen niet alleen politiek, maar ook financieel meer moeten bijdragen aan de afschrikking en verdediging van de alliantie.

Spanningsveld rond veiligheid en Oekraïne

De gesprekken in München stonden niet los van de oorlog in Oekraïne en de bredere veiligheidsvraag rond Rusland. Rutte sprak tijdens de conferentie ook over de militaire situatie en benadrukte dat Rusland volgens hem zware verliezen lijdt. Tegelijkertijd onderstreepte hij dat de NAVO in het hier en nu sterk genoeg is om een aanval af te schrikken, maar dat die kracht de komende jaren moet worden vastgehouden via investeringen en planning.

Alles bij elkaar wijzen de uitlatingen van Rutte en Rubio op hetzelfde spanningsveld dat in München telkens terugkomt: Europa wil zekerheid over blijvende Amerikaanse betrokkenheid, terwijl Washington nadrukkelijk eist dat Europa sneller volwassen wordt op defensiegebied. Rutte probeert die twee posities bij elkaar te brengen door hogere Europese defensie-inspanningen te presenteren als de beste garantie om de trans-Atlantische band juist te verstevigen.