Donald Trump is dinsdag 20 januari 2026 precies een jaar president. In die twaalf maanden is zijn invloed ver buiten de VS voelbaar geworden: van spanningen met Europa over Groenland tot nieuwe plannen rond Gaza en een harde lijn in meerdere internationale dossiers.

Wie Trumps eerste jaar overziet, ziet vooral een aanpak die draait om druk opvoeren, snel onderhandelen en deals afdwingen. Dat levert beweging op, maar zorgt ook voor frictie met bondgenoten en onzekerheid over de langere termijn.

Groenland en dreiging met importheffingen

De grootste recente rel tussen Washington en Europa draait om Groenland. Trump heeft gedreigd met extra importheffingen voor meerdere Europese landen, gekoppeld aan zijn eis dat de VS Groenland moeten kunnen kopen. Duitsland en Frankrijk hebben die aanpak publiekelijk afgewezen en spreken van onacceptabele druk tussen bondgenoten. Binnen de EU wordt ondertussen gewerkt aan tegenmaatregelen, waaronder een groot pakket aan mogelijke vergeldingstarieven en het inzetten van het zogeheten Anti-Coercion Instrument, bedoeld om economische dwang te pareren.

De inzet is hoog: het gaat niet alleen om handel, maar ook om soevereiniteit en de vraag hoever een strategische partner kan gaan met dreigementen. Europese leiders proberen escalatie te voorkomen, maar bereiden zich tegelijk voor op een stevige reactie als de Amerikaanse dreiging werkelijkheid wordt.

Gaza-plan en Board of Peace

In het Midden-Oosten profileert Trump zich nadrukkelijk als regisseur van een nieuw traject voor Gaza. In oktober 2025 werd bekend dat Israël en Hamas instemden met een eerste fase van een Amerikaans plan voor een bestand en een gijzelaars-/gevangenenregeling. Volgens Reuters is het proces sindsdien kwetsbaar gebleven, met incidenten en moeilijke onderhandelingen over vervolgstappen.

De afgelopen dagen kwam daar een nieuw element bij: de Amerikaanse regering presenteerde een bredere internationale constructie rond de wederopbouw en tijdelijke aansturing van Gaza, met een “Board of Peace” en een aparte “Gaza Executive Board”. Over die samenstelling is discussie ontstaan, onder meer omdat er volgens Reuters geen Palestijnse vertegenwoordigers tussen de genoemde namen zitten en omdat Israël kanttekeningen plaatste bij de samenstelling.
Ook Rusland zegt een uitnodiging te hebben ontvangen om aan te schuiven, wat extra gevoelig ligt zolang de oorlog in Oekraïne voortduurt.

NAVO-norm, Iran en Venezuela: escalatie en drukmiddelen

Op veiligheid zette Trump in 2025 een opvallende stap binnen de NAVO: de alliantie ging akkoord met een hogere defensiedoelstelling van 5% van het bbp (met een bredere manier van meten en een lang tijdpad), al lieten sommige landen weten daar anders naar te kijken.

Ook richting Iran koos de VS voor militaire druk. Reuters meldde dat Amerikaanse troepen drie belangrijke Iraanse nucleaire locaties aanvielen in juni 2025. Trump sprak daarna over “vernietiging” van het programma, maar volgens Reuters wees een eerste inlichtingeninschatting juist op beperktere schade. Recente analyses waarschuwen bovendien voor nucleaire risico’s door instabiliteit en het onduidelijke overzicht op verrijkt uranium.

Begin januari 2026 kwam daar een operatie in Venezuela bij: volgens Reuters werd president Nicolas Maduro door Amerikaanse troepen gevangengenomen. Trump sprak daarbij openlijk over een Amerikaanse rol in een “overgang” en verwees ook naar oliebelangen.

En in het dossier Oekraïne probeerde Trump te bemiddelen met Rusland. In augustus 2025 ontmoette hij Vladimir Poetin in Alaska, maar een doorbraak bleef uit; AP en Reuters beschreven het als een top zonder akkoord, terwijl de oorlog doorliep.

Na een jaar is de conclusie helder: Trumps buitenlandbeleid brengt tempo en confrontatie. Voor Europa is vooral de vraag urgent hoe je omgaat met een VS die handel, veiligheid en geopolitiek steeds vaker aan elkaar knoopt — en daarbij bereid lijkt de druk maximaal op te voeren.

Bronnen: Reuters, AP, Euronews