Journalisten in Sierra Leone zeggen dat publiceren over de voortvluchtige Nederlander Jos Leijdekkers (bijnaam: “Bolle Jos”) risico’s met zich meebrengt. Volgens betrokken redacteuren leiden artikelen over hem tot intimidatie, invallen en druk op de pers.

De voortvluchtige Jos Leijdekkers is in Nederland veroordeeld tot een gevangenisstraf en staat op opsporingslijsten. In Nederlandse media wordt al langer gemeld dat hij vermoedelijk in Sierra Leone verblijft en daar in kringen rond de elite zou zijn gesignaleerd. De berichtgeving hierover blijkt in Sierra Leone zelf echter extreem gevoelig te liggen.

Journalisten melden invallen en intimidatie

Follow The Money en het AD spraken met meerdere journalisten in Sierra Leone die aangeven problemen te kregen nadat zij over Leijdekkers hadden gepubliceerd. Volgens hen zijn er invallen geweest bij redacties en zijn journalisten aangesproken of bedreigd. Eén van de hoofdredacteuren zegt uit veiligheidsoverwegingen tijdelijk buiten het land te verblijven.

Meerdere hoofdredacteuren zouden daarom gezamenlijk een verklaring hebben opgesteld over wat zij zien als toenemende druk op media en verslechterende omstandigheden om kritisch te kunnen berichten. Organisatie Free Press Unlimited herkent het risico en stelt dat journalisten zich “vogelvrij” kunnen voelen wanneer zij een bepaalde “rode lijn” overschrijden: berichten over (de rol of aanwezigheid van) Leijdekkers in Sierra Leone.

Gevoelige berichten over banden met politieke top

De kwestie is extra beladen omdat in Nederlandse berichtgeving ook wordt gesproken over mogelijke banden tussen Leijdekkers en mensen uit de directe omgeving van de president van Sierra Leone. Er doken eerder beelden op waarop Leijdekkers te zien zou zijn bij een kerkdienst, waarbij hij in de buurt van familieleden van de president zit. Dergelijke beelden en berichten worden door journalisten in Sierra Leone genoemd als voorbeeld van hoe politiek gevoelig het onderwerp is, terwijl officiële instanties niet altijd inhoudelijk reageren op individuele publicaties.

Ook Nederlandse journalist aangehouden tijdens onderzoek

Niet alleen lokale journalisten kregen met druk te maken. RTL Nieuws-correspondent Sophie van Leeuwen werd in februari 2025 in Sierra Leone aangehouden toen zij in de buurt filmde van een locatie waar Leijdekkers volgens berichtgeving mogelijk zou verblijven. Ze werd verdacht van spionage en is verhoord; later werd die verdenking ingetrokken en kon zij het land verlaten.

Van Leeuwen blikte later terug op de arrestatie en zei dat zij gaandeweg het gevoel kreeg dat niet Leijdekkers, maar de journalistiek als “probleem” werd gezien. Ze sprak in dat verband haar zorgen uit over de persvrijheid in het land.

Sierra Leone staat in de World Press Freedom Index van Reporters Without Borders op plek 56 (editie 2025). Tegelijkertijd wijst RSF erop dat er, ondanks wettelijke waarborgen, ook in recente jaren persvrijheidschendingen zijn waargenomen. Voor journalisten ter plaatse is de zaak-Leijdekkers daarmee niet alleen een verhaal over een gezochte crimineel, maar ook een test voor de ruimte om kritisch te kunnen publiceren.

Bronnen: RTL, AD, Politie Nederland, RSF.org