De Nederlandse Arbeidsinspectie is een onderzoek begonnen naar misstanden bij het Ibis Styles Hotel in Arnhem. Aanleiding zijn bevindingen van Nieuwsuur, dat sprak met betrokken schoonmakers en documenten inzag. Het zou gaan om ongeveer twintig asielzoekers en daarnaast Oekraïense arbeidskrachten die schoonmaakwerk deden zonder geldige werkpapieren, terwijl sommigen (deels) niet of nauwelijks zouden zijn betaald.

Volgens verklaringen die Nieuwsuur verzamelde, kregen schoonmakers die wél geld ontvingen bedragen van ongeveer 3,50 tot 4,50 euro per schoongemaakte kamer. In één geval zou een Oekraïens stel dat bedrag bovendien hebben moeten delen, waardoor het neerkwam op 1,75 euro per persoon per kamer. Zij verklaarden ook dat ze restjes van het ontbijtbuffet mochten eten.

Nieuwsuur meldt verder dat betalingen aan sommige schoonmakers contant plaatsvonden, in de lobby van het hotel. In de uitzending wordt daarbij gesteld dat deze manier van uitbetalen niet is toegestaan.

Vakbond en hulporganisatie spreken van ernstig signaal

Vakbond CNV reageert scherp op de berichten. CNV-onderhandelaar Jan Kampherbeek noemt de aangetroffen contracten “ondeugdelijk” en stelt dat er niet volgens Nederlandse regels en de schoonmaak-cao zou zijn gewerkt. Ook benadrukt hij dat betaling per kamer volgens de bond niet hoort en dat er gesproken wordt over een norm van tien minuten per kamer, wat volgens CNV onrealistisch is.

Daarnaast komt in het onderzoek de hulporganisatie Fairwork aan het woord, die slachtoffers van arbeidsuitbuiting ondersteunt. Een medewerker noemt de casus ernstig en zegt dat mensen zouden zijn geworven met beloftes over salaris en het regelen van papieren, waarna die beloftes niet zouden zijn nagekomen. Fairwork zegt bovendien het afgelopen jaar meer klachten uit de hotelbranche te zien, met tientallen nieuwe meldingen van mensen die als schoonmaker of ‘housekeeper’ werken.

Arbeidsuitbuiting kan onder mensenhandel vallen en is strafbaar in Nederland.

Ketting van bedrijven, reacties en stand van zaken

Volgens Nieuwsuur zouden de schoonmakers via “schimmige tussenpersonen” aan het werk zijn gezet, waarbij onder meer een Duits bedrijf wordt genoemd: AHR Clean. In het NOS/Nieuwsuur-artikel staat dat betrokken partijen naar elkaar verwijzen: het hotel valt onder Novum Hospitality, dat aangeeft de kwestie te onderzoeken en verwijst naar een ingehuurd Duits schoonmaakbedrijf. Dat bedrijf wijst op zijn beurt weer door naar AHR Clean.

AHR Clean zegt in een reactie dat voor sommige asielzoekers een tewerkstellingsvergunning is aangevraagd, maar dat die volgens het bedrijf nog niet voor iedereen beschikbaar was. Deskundigen wijzen erop dat voor mensen van buiten de EU in veel gevallen een tewerkstellingsvergunning nodig is, ook voor asielzoekers.

Over de actuele afhandeling meldt Nieuwsuur dat een deel van de schoonmakers deze week alsnog (contant) is uitbetaald nadat journalisten vragen stelden. Een andere groep zou op het moment van publiceren nog altijd niet zijn betaald. Nieuwsuur schrijft ook dat er begin december een inval bij het hotel is geweest, waarna het onderzoek door de Arbeidsinspectie is gestart.

Bronnen: RTL, NOS, CNV, Openbaar Ministerie