Volgens een officiële luchtvaartmelding (NOTAM) werd het vliegen door het Iraanse Flight Information Region (Tehran FIR) tijdelijk beperkt. Alleen internationale vluchten van en naar Iran met voorafgaande toestemming mochten nog gebruikmaken van het luchtruim; overige toestellen moesten omvliegen. De beperking stond aanvankelijk voor iets meer dan twee uur gepland, maar werd later verlengd. Uiteindelijk bleef het luchtruim in de praktijk ruim vier uur beperkt, waarna het weer werd vrijgegeven.

Een officiële reden voor de maatregel werd niet gegeven. Wel waarschuwde het luchtvaartadviesplatform SafeAirspace dat een plotselinge sluiting kan wijzen op verhoogde veiligheidsrisico’s, bijvoorbeeld door mogelijke militaire activiteit of het activeren van luchtverdediging. In zo’n situatie neemt ook het risico toe dat burgerluchtvaart onbedoeld in gevaar komt door misidentificatie.

Vluchten omgeleid, waarschuwing voor vertraging

De sluiting had direct effect op routes over het Midden-Oosten. Air India meldde dat toestellen worden omgeleid om het Iraanse luchtruim te vermijden en dat passagiers rekening moeten houden met vertragingen; ook werden mogelijke annuleringen genoemd. Meerdere maatschappijen pasten hun planning aan of staakten (tijdelijk) overvluchten, omdat omwegen via andere corridors extra tijd en brandstof kosten en aansluitingen onder druk zetten.

Lufthansa maakte daarnaast bekend het Iraanse en Iraakse luchtruim “tot nader order” te mijden vanwege de situatie in het Midden-Oosten. Voor Europese carriers raakt dat niet alleen vluchten naar de regio, maar ook langeafstandsroutes richting Azië die normaal gesproken over Iran lopen.

Onrust in Iran en oplopende spanning met VS

De luchtvaartmaatregel komt terwijl Iran al weken wordt geconfronteerd met grootschalige protesten en een harde aanpak door de autoriteiten. Mensenrechtenorganisaties spreken van duizenden doden sinds het begin van de onrust eind december. Tegelijk nemen de spanningen met de Verenigde Staten toe. President Donald Trump heeft publiekelijk gewaarschuwd dat de VS kan ingrijpen als het geweld tegen demonstranten verder escaleert, terwijl Iran heeft gedreigd met vergelding bij een Amerikaanse aanval.

Ook diplomatieke contacten staan onder druk. Volgens een bron die met Reuters sprak is de directe communicatie tussen de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi en de Amerikaanse gezant Steve Witkoff opgeschort. Intussen melden organisaties als Reporters Without Borders dat (delen van) het land te maken hebben met zware communicatiebeperkingen, waardoor contact met familie en betrouwbare informatievoorziening moeilijker wordt.

In de ochtend van donderdag 15 januari werd het Iraanse luchtruim weer heropend. Sommige luchtvaartmaatschappijen kunnen uit voorzorg nog tijdelijk omwegen blijven gebruiken, zolang de veiligheidssituatie in de regio onzeker blijft.