Steeds meer rokers in Nederland zoeken naar goedkopere manieren om aan hun sigaretten te komen. Door de flinke verhoging van de accijnzen op tabak is een pakje sigaretten inmiddels gemiddeld € 11,10, terwijl dit in 2020 nog € 7,20 was. Het gevolg? De illegale sigarettenmarkt groeit, en dat brengt niet alleen financiële, maar ook grote gezondheidsrisico’s met zich mee.

Waarom kiezen rokers voor illegale sigaretten?

De prijs van een pakje sigaretten is de afgelopen jaren sterk gestegen door hogere belastingen. Veel rokers willen daarom geen dure pakjes meer bij tankstations of tabakswinkels kopen. Uit cijfers blijkt dat 35 procent van de sigaretten die in Nederland worden gerookt, de Nederlandse accijns ontwijken. Dit gebeurt vooral door smokkel en illegale productie.

Wat is een smokkelpeuk?

De meest voorkomende vorm van illegale sigaretten in Nederland is de zogenaamde ‘smokkelpeuk’. Deze sigaretten zijn legaal gekocht in het buitenland, maar worden vervolgens illegaal naar Nederland gebracht. Je mag als particulier binnen de EU maximaal 800 sigaretten (vier sloffen) per persoon meenemen voor eigen gebruik. Neem je meer mee of verkoop je de sigaretten, dan zijn ze officieel illegaal.

Namaaksigaretten: groeiende illegale productie

Naast de smokkelpeuk neemt het aantal namaaksigaretten uit illegale fabrieken toe. In 2023 bestond 4,1 procent van de illegale sigaretten uit dit soort namaakproducten. Criminele organisaties produceren deze sigaretten in verborgen fabrieken in binnen- en buitenland. Zo werd er recent in Amstelveen een illegale fabriek ontdekt met 4,5 miljoen sigaretten, 2800 kilo tabak en productiemateriaal.

Illegale peuken bestellen via social media

Het kopen van illegale sigaretten is tegenwoordig eenvoudiger dan ooit. Via platforms als Instagram, Snapchat en Telegram bieden handelaren volop goedkope sigaretten aan. Na een simpel berichtje kun je jouw sigaretten afhalen of laten bezorgen. Ook bij sommige nachtwinkels, cafés of zelfs uit de kofferbak van een auto kun je terecht. Uit onderzoek blijkt dat bij één op de zes bezochte nachtwinkels daadwerkelijk illegale sigaretten te koop zijn.

Accijnsfraude en torenhoge winsten

Criminelen verdienen fors aan de handel in illegale sigaretten. Omdat ze geen accijns betalen, kunnen ze sigaretten voor een fractie van de normale winkelprijs aanbieden. Zo wordt op Nederlandse Telegramkanalen een pakje van een bekend merk soms al voor € 1,10 aangeboden, mits je minimaal vijf sloffen afneemt. Betalen kan vaak eenvoudig online.

Extra schadelijke stoffen in illegale sigaretten

Naast het feit dat het kopen en verkopen van illegale sigaretten strafbaar is, zijn ze ook extra schadelijk voor de gezondheid. In namaaksigaretten worden vaak goedkope tabak, zware metalen, pesticiden, medicijnresten en andere giftige stoffen aangetroffen. Sommige monsters bevatten zelfs uitwerpselen. Bij legale sigaretten is er tenminste toezicht op de samenstelling en worden ingrediënten gecontroleerd. Bij illegale sigaretten heb je geen idee wat je binnenkrijgt.

Conclusie

De opkomst van illegale sigaretten in Nederland is direct te linken aan de forse prijsstijgingen en hogere accijnzen. Wie kiest voor de goedkope peuk, loopt echter niet alleen het risico op een boete, maar speelt ook met zijn gezondheid. De handel in illegale sigaretten blijft een groot probleem, met gevolgen voor zowel de schatkist als de volksgezondheid.