Het gaat om een iguanodontische dinosaurus: een plantenetende groep waar ook het beroemde geslacht Iguanodon toe behoort. Dat geslacht werd in 1825 benoemd en vierde in 2025 zijn tweehonderdste verjaardag, maar de bredere familie blijkt nog steeds verrassingen in petto te hebben. Haolong dongi is in diezelfde “familiehoek” geplaatst als de bekende iguanodons van Bernissart, die tot de bekendste dinosaurussen van Europa behoren.

Het gevonden exemplaar is bovendien uitzonderlijk compleet en netjes “in verband” bewaard, wat zeldzaam is bij dinosaurussen. Het fossiel wordt bewaard in het Anhui Geological Museum in Hefei. Op basis van vergelijkingen met verwanten plaatsen de onderzoekers Haolong dongi relatief vroeg in de afstammingslijn die uiteindelijk leidt naar hadrosauriërs, de later beroemde ‘eendenbekdinosaurussen’. De soortnaam is een eerbetoon aan Dong Zhiming, een invloedrijke pionier in het Chinese dinosaurusonderzoek.

Huid bewaard tot op celniveau, inclusief ‘onbekende’ stekels

De echte blikvanger is de huid. Bij veel dinosaurussen zijn er wel afdrukken van schubben bekend, maar hier gaat het veel verder: de huidstructuur is zó goed gefossiliseerd dat onderzoekers onder de microscoop details zien tot op het niveau van afzonderlijke cellen. Volgens het onderzoeksteam zijn zelfs celkernen van keratinocyten (huidcellen) herkenbaar gebleven.

Op die huid zitten niet alleen schubben, maar ook stekels van verschillende groottes. Die combinatie is opmerkelijk: de stekels lijken niet op protoveren en ook niet op de stekelstructuren die je bij sommige moderne reptielen ziet. In het wetenschappelijke onderzoek wordt beschreven dat de stekels een holle, cilindrische vorm hebben, met een verhoornde buitenlaag en een interne structuur die wijst op een eigen evolutionaire “uitvinding” binnen deze dinosaurusgroep.

De schubbenpatronen verschillen bovendien per lichaamsdeel. Langs de staart zijn grotere, overlappende schubben te zien, terwijl rond nek en borststreek kleinere schubben voorkomen, met daartussen de stekels. Juist die verdeling helpt onderzoekers om beter te begrijpen hoe divers dinosaurus-huid kan zijn geweest en hoe die huid in de loop van de evolutie veranderde.

Onderzoeksteam bij Haolong dongi skelet© Thierry Hubin/Institute of Natural Sciences
Een deel van het onderzoeksteam, met Pascal Godefroit (blauwe t-shirt), bij het uitzonderlijk goed bewaarde skelet. (Thierry Hubin/Institute of Natural Sciences)

Waar dienden de stekels waarschijnlijk voor?

Over de functie van de stekels blijft het voorzichtig formuleren: we kunnen het dier niet meer observeren. Toch trekken onderzoekers op basis van vorm en plaatsing logische conclusies. Het meest waarschijnlijke scenario is verdediging: stekels kunnen roofdieren afschrikken of het moeilijker maken om een prooi vast te grijpen of door te slikken. In dezelfde leefomgeving kwamen ook kleinere vleesetende theropoden voor, en juist tegen dat type belagers kan “lastig vast te pakken” een voordeel zijn.

Daarnaast noemen onderzoekers mogelijke nevenfuncties, zoals warmtehuishouding of een zintuiglijke rol. Dat laatste klinkt misschien vreemd, maar huidstructuren kunnen bij dieren ook een functie hebben bij het waarnemen van aanraking of beweging. Het belangrijkste punt is dat Haolong dongi laat zien hoe complex en veelzijdig dinosaurus-huid kan zijn geweest, zelfs in groepen die al decennialang intensief bestudeerd worden.

De vondst is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Ecology & Evolution. Voor paleontologen is dit type fossiel goud waard: het brengt het “uiterlijk in het echt” dichterbij, en geeft tegelijk nieuwe informatie over de evolutie van huid, schubben en verdedigingsstructuren bij plantenetende dinosaurussen.